fa خارش (حِکَّه) از دیدگاه طب نوین و طب ایرانی تخصصي Special مروري Review <span style="font-family:b mitra;"><span style="font-size:12.0pt;">خارش یکی از مشکلات شایعی است که به‌صورت مجزا یا همراه با بیماری‌های مختلفی دیده می‌شود و در مکاتب طبی مختلفی مورد تحقیق قرار گرفته و زوایای مختلف مربوط به آن ازجمله تعریف، اسباب و علل، پاتوژنژ، انواع و درمان‌های آن به تفصیل و متناسب با مبانی هر دیدگاه طبی مطرح و ارائه شده است. مطالعه‌ی حاضر به بررسی موضوع خارش از دیدگاه طب نوین و ایرانی می‌پردازد.</span></span><br> <span style="font-family:b mitra;"><span style="font-size:12.0pt;">این مطالعه یک بررسی مروری کتابخانه‌ای با محوریت موضوع خارش است. ابتدا بر پایه‌ی کلیدواژه‌های مرتبط با آن نظیر خارش، حکه، کهیر، </span></span><span dir="LTR">Itching</span><span style="font-family:b mitra;"><span style="font-size:12.0pt;">، </span></span><span dir="LTR">Pruritus</span><span style="font-family:b mitra;"><span style="font-size:12.0pt;"> در بین کتب، مجلات و سایت‌های معتبر علمی و مرجع طب نوین و ایرانی ازجمله کتب درماتولوژی روک و هبیف، قانون، ذخیره‌ی خوارزمشاهی، طب اکبری، خلاصه الحکمه، کامل الصناعه، اکسیر اعظم، تحفه‌المؤمنین و مخزن‌الادویه، جست‌وجوی کاربردی انجام و مطالب لازم فیش‌برداری، جمع‌آوری و دسته‌بندی گردید و نهایتاً مقاله‌ی حاضر تدوین شد.</span></span><br> <span style="font-family:b mitra;"><span style="font-size:12.0pt;">در هر دو مکتب طبی ابتدا به تشریح ویژگی‌های پوست و بیان عملکردهای آن پرداخته شده و سپس به تعریف و بیان علل و مکانیسم ایجاد خارش پرداخته شده و به‌منظور تسهیل در بیان و فهم موضوع، طبقه‌بندی‌های متناسب با هر دیدگاه ارائه شده است. در موضوع درمان نیز توصیه‌های کلی متناسب با شرایط هر بیماری مطرح گردیده و تدابیر لازم ارائه شده است.</span></span><br> <span dir="RTL"><span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:13.0pt;">در کلیات موضوع، تفاوت چندانی بین دو دیدگاه وجود ندارد اما در بیان جزئیات موضوع، می‌توان گفت که دیدگاه طب نوین به‌صورت تفکیکی و تخصصی بوده درحالی که دیدگاه طب ایرانی با کلی‌نگری بیشتری مطرح شده اما بنای درمان در هر فرد را براساس شرایط مختلف فردی و محیطی ارائه کرده است.</span></span></span> Pruritus is one of the most common problems that is seen separately or in combination with various diseases and has been studied in various medical schools. Its various aspects including definition, pathogenesis, types and treatments have been elaborated and tailored to the basics of each medical perspective. This study investigates the pruritus from modern and Persian medicine perspective.<br> This study is a library review focusing on the pruritus. Initially related keywords include pruritus, itching, hekka, hives and wheal was searched among the prestigious scientific and reference textbooks, journals and sites of modern and Persian medicine such as Rook&#39;s textbook of dermatology, Habif Clinical dermatology, Al-Qanun fi al-Tibb, Zakhireh Kharazmshahi, Teb-e-Akbari, Khulasah al-Hikmah, Kamel al-Sana&#39;a al-Tebbiya, Exir-e A&#39;zam, Tohfe Al-Momenin and Makhzan-al-Advie. Then the necessary material was collected and classified and finally the present article was compiled.<br> In both medical schools, the charecteristics and function of the skin are described initially, then the causes and mechanisms of pruritus are defined and explained. To facilitate understanding and presenting the subject, appropriate classificationare presented for each view. Also, for the pruritus treatment, appropriate recommendations have been put forward for each patient or condition.<br> Generally, there is not much difference between the two views, but modern medicine is going more specifically through details. While the Persian medicine discusses more comprehensively. The treatment basis in Persian medicine is based on different individual and environmental conditions. خارش, حکه, طب ایرانی, طب سنتی ایرانی itching, hekka, Persian medicine, Iranian traditional medicine 235 251 http://jdc.tums.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-1-216&slc_lang=fa&sid=1 Roshanak Salari روشنک سالاری No Department of Pharmaceutical Sciences in Persian Medicine, Fculty of Persian and Complementary Medicine, Mashhad University of Medical Sciences, Mashhad, Iran گروه علوم دارویی در طب ایرانی، دانشکده‌ی طب ایرانی و مکمل، دانشگاه علوم پزشکی مشهد، مشهد، ایران Maliheh Motavasselian ملیحه متوسلیان No Department of Persian Medicine, Fculty of Persian and Complementary Medicine, Mashhad University of Medical Sciences, Mashhad, Iran گروه طب ایرانی، دانشکده‌ی طب ایرانی و مکمل، دانشگاه علوم پزشکی مشهد، مشهد، ایران Rahime Akrami رحیمه اکرمی No Burn and Wound Healing Research Center, Shiraz University of Medical Sciences, Shiraz, Iran مرکز تحقیقات ترمیم زخم و سوختگی، دانشگاه علوم پزشکی شیراز، شیراز، ایران Seyedmajid Ghazanfari سیدمجید غضنفری everlastingmajid@gmail.com Yes Department of Persian Medicine, Fculty of Persian and Complementary Medicine, Mashhad University of Medical Sciences, Mashhad, Iran * Iranian Research Center on Health Aging, Sabzevar University of Medical Sciences, Sabzevar, Iran گروه طب ایرانی، دانشکده‌ی طب ایرانی و مکمل، دانشگاه علوم پزشکی مشهد، مشهد، ایران * مرکز تحقیقات سلامت سالمندان، دانشگاه علوم پزشکی سبزوار، سبزوار، ایران